Bursa Haber – Bursa Haberleri

Jack London’ın meşhur romanı: Demir Ökçe

Dünyada büyük okur kitlesinin beğenisini kazanan kitap, yazarın başyapıtı özelliğinde.

Amerika Edebiyatının önde gelen yazarlarından Jack London’un Demir Ökçe romanı yeni baskısıyla raflarda. Amerika’da Karl Marx’ın kitapları yasaklı olduğu dönemde 1906’da yazılmaya başlanan ve 1908 yılında yayımlanan Demir Ökçe; işçi hareketini en iyi yansıtan roman olma özelliğiyle büyük beğeni kazandı. Kapitalist ekonomi modelini sömürü bir sistem olarak eleştiren London; işçilerin daha iyi koşullarda çalıştırılması gerektiğini ve buna yönelik sosyal haklar konusunda da birtakım reform hareketlerinin yapılmasını romanında dile getirir.

OLUMLU ELEŞTİRİLER ALDI

Demir Ökçe, edebiyat çevrelerinde müspet karşılanmasının yanında sert eleştiriler de aldı. Sosyalist fikirlere sahip olan London, Amerika’da yaşanan haksızlıkları çıplak bir şekilde yansıtıyor. Kuşkusuz 20. yüzyılın en önemli kalemlerinden olan Jack London; yaşadığı dönemin toplumsal koşulları içerisinde böyle bir kitabı kaleme aldığı için cesurca davranmış diyebilirim.

DÖNEMİN EN ÇOK OKUNAN KİTABI OLDU

Romanında geleceğe yönelik kehanetlerde bulunan yazarın öngörülerinde de günümüze baktığımızda ne kadar haklı çıktığı görmekteyiz. 1917’de dünyanın önmeli devrimlerinden sayılan Rus devriminin başarıyla sonuçlanacağını tahmin edecek kadar keskin zekâya sahipti. Nitekim Demir Ökçe kısa sürede en çok okunan kitapların başında gelerek, özellikle işçi hareketi cenahında kayda değer taraftar toplayarak o dönem yazılan kitaplara nazaran çok okundu.

Jack London’ın meşhur romanı: Demir Ökçe

Gözaltına alınan işçiler (temsili)

ROMAN REALİZMİN ÖZELLİKLERİNİ TAŞIYOR

London; devrin Amerikan yönetimine göndermelerde bulunarak hükümetin çalışanlara yeteri güveni ve sosyal hakları tanımadığını eleştiriler bir üslupla dile getirerek kaleminin hakkını veriyor. Romanda realizm akımının izleri fazlasıyla görünmektedir, toplumcu bir bakış açısıyla işlenen satırlar toplumu ayakta ve bilinçli halde kalmasına da önayak oldu.

Jack London’ın meşhur romanı: Demir Ökçe

Amerika işçileri

SİSTEME YÖNELTİLEN SERT ELEŞTİRİLER

Kapitalist ekonominin ikileminden, emek sömürüsünün patronlar tarafından acımasızca yapıldığını satır aralarında belirten London; bu kavganın her ne kadar bireyler arasında yaşandığını belirtse de devleti bu kavganın bir seyircisi olmaktan çıkartıp içine çekmekten imtina etmiyor. Beyaz Diş, Martin Eden, Vahşetin Çağrısı, Deniz Kurdu, Ateş Yakmak, Ay Vadisi, Uçurum İnsanları, Yanan Günışığı gibi kitapları da dünya edebiyatına armağan eden London; Demir Ökçe’yi yayımladıktan sekiz sene sonra felç ve kalp yetmezliği sonucu hayatını kaybetti.

Jack London’ın meşhur romanı: Demir Ökçe

ŞİDDETLİ BASKILAR

Romanın yayımlandığı yıl ABD’de soruşturma bürosu olarak bilinen gizli polis örgütü kuruldu. Bununla beraber işçiler üzerinde korkunç baskılar oluşmaya başlandı. Gece yarılarında başlayan operasyonlarda işçiler evlerinde zorla çıkartılarak polis merkezlerine götürüldü. Gözaltında tutulmaya başlanan işçilere şiddet uygulandı; baskı makineleri tahrip edildi binlerce protestocu hapse atıldı.

Jack London’ın meşhur romanı: Demir Ökçe

“Kapitalizm işlemiyor” pankartı

KİTAPLARI YASAKLANDI

London ayrıca nefis romanında plütokrasi (yönetme erkinin maddi açıdan üstün kişilerce paylaşılmasını öngören oligarşik bir yönetim biçimi) ile halk arasında belirsiz bir zaman diliminde çatışmaların yaşanacağı da yazarın öngörüleri arasındaydı. Hem Demir Ökçe hem de diğer eserleri rejimi “yıkmaya, değiştirmeye” yönelik bulunduğu gerekçesiyle yasaklandı.

Amerikan basının amiral gemisi New York Times Gazetesi tarafından 1929 yılında yayınlanan baskısında romanın herhangi bir suç unsuru bulunmadığını okuyucularına duyurmasından sonra Amerika yönetimi de bu yasaktan vazgeçti.

Jack London’ın meşhur romanı: Demir Ökçe

LONDON’UN KEHANETLERİ

Ünlü yazar geleceğe yönelik öngörülerde bulunduğunu ve bunların çoğunun gerçekleştiğini ifade etmiştim. Bu kehanetlerden bazıları ise; merkez kentler, insan sefilliğinin en karanlık derinliklerinden itilen işsiz ve ağır iş emekçi kitleleri için “getto” adını verdiği yerleşim yerlerine dönüşürken, çalışan sınıfın daha ayrıcalıklı kesimi için gösterişli banliyölerin yaratılması; okuryazar olmayanların ve bilgisizlerin çevreye yayılması için kamu eğitiminin ekonomik açıdan bilinçli olarak yozlaştırılması; hükümet karşıtı olan tüm kurumlara sızan her alana yayılmış gizli polis teşkilatı; kalıcı bir paralı asker ordusu; hükümetin kitapları yasaklamak gibi birçok kehanetlerde bulundu.

Jack London’ın meşhur romanı: Demir Ökçe

“DÜŞÜNMEKTEN KENDİMİ ALAMIYORUM”

“Huzursuzluğumun Nedenini sormaya gerek yok. Düşünüp duruyorum, kendimi alamıyorum düşünmekten. Öylesine yoğun yaşamışım ki, huzur ve sessizlik bende bunalım yaratır olmuş, ölüm ve yıkımın çok geçmeden karşıma çıkacağını düşünmekten kendimi alamaz duruma gelmişim. Kulaklarımda ezilmişlerin çığlıkları çınlıyor; geçmişte de olduğu gibi, tatlı, hoş gövdelerin parça parça edilmesini ve ruhların, şiddet kullanarak, gururlu bedenlerinden sökülüp Tanrı’nın önüne fırlatılmasını izliyorum. Bu zavallı insanlar, dünyamıza kalıcı barış ve esenlik getirmek amacıyla, işte böyle kıyım ve yıkımlara karşı savaşıyorum.”

Kitap sayfası için iletişim: [email protected]

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ